شده است.
3-5-2-1- روایی محتوای پرسش‌نامه
اعتبار محتوا نوعی اعتبار است که معمولا برای بررسی اجزای تشکیل دهنده یک ابزار اندازه‌گیری به کار برده می‌شود. اعتبار محتوای یک ابزار اندازه‌گیری به سوال‌های تشکیل دهنده آن بستگی دارد. اگر سوال‌های پرسش‌نامه معرف ویژگی‌ها و مهارت‎های ویژه‌ای باشد که محقق قصد اندازه‌گیری آن‎ها را داشته باشد، آزمون دارای اعتبار محتوا است. اعتبار محتوای یک آزمون معمولا توسط افرادی متخصص در موضوع مورد مطالعه تعیین می‌شود. اعتبار محتوای این پرسش‌نامه توسط اساتید راهنما و چند نفر از افراد مطلع از جمله اساتید و دانشجویان دکتری و کارشناسی ارشد مدیریت مورد تأیید قرار گرفته است و از اعتبار لازم برخوردار می‌باشد.
3-5-2-2- روایی عاملی پرسش‌نامه
اعتبار عاملی صورتی از اعتبار سازه است که از طریق تحلیل عاملی بدست می‌آید. جورسکونگ 21 تحلیل عاملی تاییدی22 را ابداع نمود. در این روش بر اساس مطالب قبلی یا نظریه مرتبط با همبستگی‌های عاملی متغیرها، فرضیه سازی میشود. سپس تا جایی که ممکن است، به برازاندن23(جور کردن) این همبستگیها در ماتریس هدف میپردازند[18].
تحلیل عاملی تاییدی در واقع یک مدل آزمون نظریه است که در آن پژوهشگر تحلیل خود را با یک فرضیه قبلی آغاز میکند. این مدل که مبتنی بر یک شالوده تجربی و نظری قوی است، مشخص می‌کند که کدام متغیرها با کدام عاملها و کدام عاملها با یکدیگر همبسته میشوند. برای ارزشیابی روایی سازه نیز یک روش قابل اعتماد به پژوهشگر عرضه می‌کند تا از این طریق بتواند به گونه‌ی بارزی فرضیههایی را درباره‌ی ساختار عاملی دادهها که ناشی از یک مدل از پیش تعیین شده با تعداد و ترکیب مشخصی از عاملهاست، بیازماید. روش تاییدی بعد از مشخص کردن عامل‌های پیش تجربی، از طریق تعیین برازندگی مدل عاملی از پیش تعیین شده، تطابق بهینه‌ی ساختارهای عاملی مشاهده شده و نظری را برای مجموعه‌ی دادهها آزمون می‌کند[23].
با توجه به ویژگی‌ها وکارکردهای تحلیل عاملی تاییدی، در این پژوهش برای سنجش روایی سازه‌ی ابزار اندازه‌گیری از این روش استفاده شده است. برای این مهم از مدل‌های اندازه‌گیری مربوط به نرم افزار LISREL استفاده شده است و روابط بین متغیرهای پنهان هوش معنوی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی با مقیاس‌های سنجش آن‌ها را سنجیدیم. جداولی که در زیر به‌ آن‌ها اشاره می‌شود چنین بیان می‌کنند که مقیاس‌های استفاده شده موارد مناسبی برای سنجش متغیرهای تحقیق هستند. شایان ذکر است که بر طبق جورسکونگ و سوربوم[62]، Chi-Square/df<3، RMSEA<0.1، GFI و AGFI>0.9 نشان دهنده‌ی مناسب بودن مقیاس‌های استفاده شده است.
جدول 3-2- نکویی برازش مدل هوش معنوی
اندازه شاخص
نکویی برازش
8735/2
Chi-Square/df
0.000
P-value
0.082
Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA)
0.94
Goodness of Fit Index (GFI)
0.92
Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI)

جدول 3-3- نکویی برازش مدل رضایت شغلی
اندازه شاخص
نکویی برازش
7132/2
Chi-Square/df
0.000
P-value
0.077
Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA)
0.91
Goodness of Fit Index (GFI)
0.90
Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI)

جدول 3-4- نکویی برازش مدل تعهد سازمانی
اندازه شاخص
نکویی برازش
7116/2
Chi-Square/df
0.000
P-value
0.072
Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA)
0.95
Goodness of Fit Index (GFI)
0.92
Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI)

نتایج تفضیلی مدل‌های اندازه‌گیری در فصل چهارم آورده شده است.
3-6- روش‌های تجزیه و تحلیل اطلاعات
آمار توصیفی به مجموعه روش‌هایی اطلاق میشود که برای جمعآوری، خلاصه کردن، طبقهبندی و توصیف حقایق عددی به‌کار میرود. در واقع این آمار، دادهها و اطلاعات پژوهش را توصیف میکند و طرح یا الگویی کلی از دادهها برای استفاده سریع و بهتر از آن‌ها به دست میدهد. به عبارت دیگر با آمار توصیفی حجم عظیمی از داده‌های خام را می‌توان تلخیص کرد به طوری که بتوان با نگاهی اجمالی به آن اطلاعاتی کلی را استخراج نمود.
نقش آمار توصیفی در واقع، جمع‌آوری، خلاصه کردن و توصیف اطلاعات کمی به دست‌آمده از نمونه‌ها یا جامعه‌ها است. اما محقق معمولا کار خود را با توصیف اطلاعات پایان نمی‌دهد، بلکه سعی می‌کند آنچه را که از بررسی گروه نمونه به دست آورده است به گروه‌های مشابه بزرگتر تعمیم دهد. تئوری‌های روان‌شناسی از طریق تعمیم نتایج یک یا چند مطالعه به آنچه که ممکن است در مورد کل افراد جامعه صادق باشد به وجود می‌آیند. از طرف دیگر در اغلب موارد مطالعه تمام اعضای یک جامعه ناممکن است. از این‌رو محقق به شیوه‌هایی احتیاج دارد که بتواند با استفاده از آن‌ها نتایج به دست‌آمده از مطالعه‌ی گروه‌های کوچک را به گروه‌های بزرگتر تعمیم دهد. به شیوه‌هایی که از طریق آنها ویژگی‌های گروه‌های بزرگ براساس اندازه‌گیری همان ویژگی‌ها در گروه‌های کوچک استنباط می‌شود، آمار استنباطی گفته می‌شود.
در این پژوهش از دو روش آمار توصیفی برای تحلیل اطلاعات جمعیت شناختی و آمار استنباطی برای آزمون فرضیات استفاده شده است.
3-6-1- آزمون میانگین یک جامعه آماری
در خصوص سنجش مطلوبیت شاخص‏ها دو دیدگاه وجود دارد. در دیدگاه اول گویههای کیفی(مقیاس ترتیبی) در نظر گرفته میشوند و از طریق آزمون دو جمله‌ای مورد ارزیابی قرار میگیرند. اما در دیدگاه دوم، گویههای کمی(مقیاس فاصلهای) در نظر گرفته میشوند. پس؛ محاسبهی میانگین و انحراف معیار مع
نادار میشود. در دیدگاه دوم از آزمون میانگین استفاده میشود. در این آزمون میانگین جامعه در سطح خطای ? مورد بررسی قرار می‌گیرد[20]. در این آزمون مطلوبیت بیشتر بودن میانگین از 3 (مقدار متوسط) می‌باشد که برای اجرای آزمون از نرم‌افزار SPSS 18 استفاده شده است. در تحقیق حاضر جهت سنجش متغیرهای اصلی هوش معنوی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی از آزمون میانگین استفاده کرده‌ایم. این آزمون تعیین می‌کند که هر یک از ابعاد و شاخص‌های متغیرهای تحقیق در چه وضعیتی قرار دارند و براین اساس می‌توان پیشنهادهایی را برای بهبود این ابعاد در شعب بانک ملی استان مازندارن ارائه داد.
3-6-2- ضریب همبستگی
ضریب همبستگی، شدت و نوع رابطه‌ی(مستقیم یا معکوس) بین دو متغیر را نشان می‌دهد. از آنجا که داده‌های تحقیق، از نوع کمی هستند، از ضریب همبستگی پیرسون برای آزمون ارتباط بین آنها استفاده شده است. فرمول ضریب همبستگی پیرسون در رابطه زیر نشان داده شده است.
در این رابطه:
:Xمتغیر مستقل
:Y متغیر وابسته
:N حجم نمونه
می‌باشند.
در تحقیق حاضر برای بررسی رابطه بین ابعاد متغیرهای تحقیق از آزمون همبستگی استفاده شده است.
3-6-3- مدل سازی معادلات ساختاری
مدل معادلات ساختاری یک رویکرد آماری جامع برای آزمون فرضیه‌هایی درباره‌ی روابط بین متغیرهای مشاهده شده24 و متغیرهای مکنون25 می‌باشد. از طریق این رویکرد می‌توانیم قابل قبول بودن مدلهای نظری را در جامعه‌‌های خاص با به‎کارگیری داده‌های همبستگی، غیرآزمایشی و آزمایشی آزمون نمود.
این روش، فن مدلسازی آماری است که فنون دیگری مثل رگرسیون چند متغیره، تجزیه و تحلیل عاملی، تجزیه و تحلیل مسیر را در برمیگیرد و تمرکز اصلی آن بر روی متغیرهای پنهان است که توسط شاخص‌های اندازهپذیر و متغیرهای آشکار تعریف میشوند. با به‎کارگیری این روش میتوان روابط علت و معلولی میان متغیرهایی که بهطور مستقیم قابل مشاهده نیستند، را با توجه به خطاها استنتاج نموده و میزان همبستگی و شدت اثرگذاری هر یک را بر دیگری مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. این نوع مدلسازی شاید تجزیه و تحلیل مسیری است که از آن تخمینهای پارامتری روابط مستقیم میان متغیرها را تأمین میکند. در این روش مانند رگرسیون، کمی سازی روابط میان متغیرهای مستقل و وابسته صورت میگیرد. البته برخلاف پارامترهای رگرسیونی که همبستگیهای تجربی را نشان میدهند، پارامترهای ساختاری همبستگی های علّی را بیان میکنند[21].
فرآیند تجزیه و تحلیل ساختارهای کوواریانسی (مدلیابی معادلات ساختاری) شامل گامهای زیر است:
بیان مدل (1-ساخت یک مدل ساختاری فرضی، 2-ساخت ماتریس واریانس مشاهده شده برای متغیرهای مکنون، 3-ارزیابی حالت تعیین26 مدل)؛
تخمین مدل (1-جمعآوری دادهها، 2-ساخت ماتریس واریانس-کوواریانس متغیرهای اندازهگیری شده، 3-ایجاد یک مجموعه از ماتریسها برای برنامه لیزرل و اجرای آن، 4-ارزیابی تناسب27 یا برازش مدل)؛
اصلاح مدل؛
آزمون فرضیه؛
تفسیر مدل؛
ابلاغ یا نوشتن گزارش پژوهشی (به شکل نمودار مسیر).
فرضیه‌ی مورد بررسی در یک مدل معادلات ساختاری، یک ساختار علٌی خاص بین مجموعهای از سازه‎های غیرقابل مشاهده است. این سازهها از طریق مجموعهای از متغیرهای مشاهدهگر(نشانگر یا قابل مشاهده) اندازهگیری میشود. یک مدل معادلات ساختاری کامل از دو مؤلفه تشکیل شده است: الف)ساختاری که ساختار علٌی خاصی را بین متغیرهای مکنون مفروض میدارد، و ب)یک مدل اندازهگیری که روابطی را بین متغیرهای مکنون و مشاهدهگر تعریف میکند.
متغیرهای مکنون در مدل معادلات ساختاری به دو دستهی برونزا28 و درونزا29 تقسیم میشود. متغیرهای برونزا متغیرهایی است که علت تغییرات آنها در مدل منظور نشده و خارج از مدل است. متغیرهای درونزا نیز متغیرهایی هستند که تغییرات آنها توسط متغیرهای موجود در مدل پیش‎بینی شده است[12].
در ارزیابی مدل از پنج آزمون ?2، نسبت کای دو بر درجه آزادی (?2/df)، مقدار میانگین مجذور خطاها (RMSEA)، تناسب برازش30 (GFI) و تناسب برازش تعدیل یافته آن 31 (AGFI) استفاده می‎شود. آزمون ?2 به واقع شاخص بدی برازش است و هر چه ارزش‌های آن کوچکتر باشد نشان می‎دهد مدل تناسب بهتری دارد. از این شاخص اغلب به عنوان شاخص موفقیت نام برده میشود. این شاخص به سادگی نشان میدهد که آیا بیان مدل ساختار روابط میان متغیرهای مشاهده شده را توصیف میکند یا خیر. هر چه ?2 کوچکتر باشد بهتر است.
فرضیات آماری:
H0 : مدل تبیین شده، ساختار روابط میان متغیرهای مدل را توصیف نمیکند
H1: مدل تبیین شده، ساختار روابط میان متغیرهای مدل را توصیف میکند
این شاخص معمولا نسبت به اندازه نمونه حساس است، چون ممکن است یک مدل در اندازه کم تناسب داشته باشد، ولی در نمونه زیاد برازش نداشته باشد؛ برخی از پژوهشگران نسبت کای دو بر درجه آزادی (?2/df) را به عنوان شاخصی جایگزین استفاده میکنند، اما این شاخص نیز از محدودیت مشابه رنج میبرد و مقدار مجاز آن 3 میباشد. مقدار میانگین مجذور خطاها (RMSEA)، نیز هرچه کمتر باشد بهتر است؛ زیرا این آزمون همانگونه که از نامش پیداست این معیار برای میانگین اختلاف بین دادههای مشاهده شده و دادههای مدل است. مقدار مجاز این شاخص کمتر از 1/0 میباشد و مقدار کوچکتر از 08/0 نشان دهنده‌ی برازش عالی مدل است. البته مقدار 08/0 تا 1/0 برای این شاخص نیز نشان دهنده‌ی برازش متوسط مدل می‌باشد[17].
اعداد معناداری مدل نیز میبایست بیشتر
از 1.96 (یا کمتر از 1.96-) باشد[17]. در این پژوهش از نرم افزار LISREL 8.5 برای بررسی رابطه‌ی علٌی میان متغیرها در روش مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شده است.
3-6-4- تجزیه و تحلیل واریانس فریدمن
این آزمون هنگامی به کار می‌رود که داده‌های آماری حداقل ترتیبی باشند و بتوان با مفهوم ترتیبی آنها را در رده‌بندی دو طرفه مرتب نمود.
به کمک این آزمون می‌توان متغیرهای موجود در تحقیق را رتبه‌بندی نمود[13].
آماره آزمون فریدمن به شرح زیر تعریف می‌شود.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مقاله دربارهسعاد صباح، فروغ فرخزاد، ساختار و محتوا، فرهنگ و تمدن

که در آن:
n: تعداد موارد یا پاسخ دهندگان
K: تعداد متغیرهایی که رتبه‌بندی می‌گردند
R: حاصل جمع رتبه‌های داده شده به متغیرها از سوی پاسخ دهندگان
در تحقیق حاضر نیز برای رتبه بندی ابعاد مرتبط با هر یک از متغیرهای هوش معنوی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی از آزمون فریدمن استفاده شده است.
3-7- جمع‌بندی و خلاصه فصل سوم
در این فصل به بررسی روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش پرداخته شد. در ابتدا روش جمع‌آوری داده‌ها مورد بررسی قرار گرفت. سپس به پایایی و روایی پرسش‌نامه‌های مورد استفاده پرداخته شد. برای بررسی پایایی پرسش‌نامه‌ها از آلفای کرونباخ استفاده شد که مقادیر بالای 0.7 نشان دهنده پایایی مناسب پرسش‌نامه‌ها است. همچنین، در تعیین روایی از روایی محتوا و سازه استفاده شد که نتایج حاکی از روایی مناسب پرسش‌نامه‌ها است. سپس، جامعه آماری تحقیق، نحوه برآورد حجم نمونه و نحوه‌ی نمونه‌گیری پرداخته شد و در انتها نیز روشهای آماری آزمون فرضیه‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. در پژوهش حاضر، برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های استاندارد و برای تنظیم ادبیات تحقیق از منابع کتابخانه‌ای استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر را کارکنان بانک ملی استان مازندران تشکیل می‌دهد. این بانک در استان مازندران دارای 1834 کارمند شامل 1728 نفر مرد و 106 نفر زن می‌باشد. بعد از توزیع 550 پرسش‌نامه در بین کارکنان، تعداد 323 پرسش‌نامه قابل استفاده تشخیص داده شد.

فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده‌ها

4-1- مقدمه
تجزیه و تحلیل داده‌ها به منظور بررسی صحت و سقم فرضیات برای هر نوع تحقیق از اهمیت خاصی برخوردار است. امروزه در بیشتر مطالعاتی که متکی بر اطلاعات جمع‌آوری شده از موضوع مورد تحقیق می‌باشد، تجزیه و تحلیل اطلاعات از اصلی‌ترین و مهم‌ترین بخش‌های تحقیق محسوب می‌شود. داده‌های خام با استفاده از فنون آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته، پس از پردازش به شکل اطلاعات در اختیار استفاده کنندگان قرار می‌گیرند.
به منظور تجزیه و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده ابتدا آمار توصیفی متغیرهای جمعیت شناختی تحقیق شامل جنسیت، سن و میزان تحصیلات ارائه می‌شود، سپس آمار تحلیلی مطرح می‌گردد.
در این فصل به منظور پاسخگویی به سوالات تحقیق و بررسی فرضیات تحقیق از آزمون‌های آماری میانگین یک جامعه32، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تاییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده گردیده است. داده‌های موردنظر با استفاده از ابزار پرسش‌نامه و از طریق نمونه‌ای 323 تایی گردآوری شده مبنای تجزیه و تحلیل قرار گرفته و بر این اساس به سوالات تحقیق پاسخ داده می‌شود. جهت تحلیل داده‌ها نیز از نرم افزار آماری SPSS 18.0 وLISREL 8.5 استفاده می‌شود.
4-2- آمار توصیفی
در


دیدگاهتان را بنویسید

شده است.
3-5-2-1- روایی محتوای پرسش‌نامه
اعتبار محتوا نوعی اعتبار است که معمولا برای بررسی اجزای تشکیل دهنده یک ابزار اندازه‌گیری به کار برده می‌شود. اعتبار محتوای یک ابزار اندازه‌گیری به سوال‌های تشکیل دهنده آن بستگی دارد. اگر سوال‌های پرسش‌نامه معرف ویژگی‌ها و مهارت‎های ویژه‌ای باشد که محقق قصد اندازه‌گیری آن‎ها را داشته باشد، آزمون دارای اعتبار محتوا است. اعتبار محتوای یک آزمون معمولا توسط افرادی متخصص در موضوع مورد مطالعه تعیین می‌شود. اعتبار محتوای این پرسش‌نامه توسط اساتید راهنما و چند نفر از افراد مطلع از جمله اساتید و دانشجویان دکتری و کارشناسی ارشد مدیریت مورد تأیید قرار گرفته است و از اعتبار لازم برخوردار می‌باشد.
3-5-2-2- روایی عاملی پرسش‌نامه
اعتبار عاملی صورتی از اعتبار سازه است که از طریق تحلیل عاملی بدست می‌آید. جورسکونگ 21 تحلیل عاملی تاییدی22 را ابداع نمود. در این روش بر اساس مطالب قبلی یا نظریه مرتبط با همبستگی‌های عاملی متغیرها، فرضیه سازی میشود. سپس تا جایی که ممکن است، به برازاندن23(جور کردن) این همبستگیها در ماتریس هدف میپردازند[18].
تحلیل عاملی تاییدی در واقع یک مدل آزمون نظریه است که در آن پژوهشگر تحلیل خود را با یک فرضیه قبلی آغاز میکند. این مدل که مبتنی بر یک شالوده تجربی و نظری قوی است، مشخص می‌کند که کدام متغیرها با کدام عاملها و کدام عاملها با یکدیگر همبسته میشوند. برای ارزشیابی روایی سازه نیز یک روش قابل اعتماد به پژوهشگر عرضه می‌کند تا از این طریق بتواند به گونه‌ی بارزی فرضیههایی را درباره‌ی ساختار عاملی دادهها که ناشی از یک مدل از پیش تعیین شده با تعداد و ترکیب مشخصی از عاملهاست، بیازماید. روش تاییدی بعد از مشخص کردن عامل‌های پیش تجربی، از طریق تعیین برازندگی مدل عاملی از پیش تعیین شده، تطابق بهینه‌ی ساختارهای عاملی مشاهده شده و نظری را برای مجموعه‌ی دادهها آزمون می‌کند[23].
با توجه به ویژگی‌ها وکارکردهای تحلیل عاملی تاییدی، در این پژوهش برای سنجش روایی سازه‌ی ابزار اندازه‌گیری از این روش استفاده شده است. برای این مهم از مدل‌های اندازه‌گیری مربوط به نرم افزار LISREL استفاده شده است و روابط بین متغیرهای پنهان هوش معنوی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی با مقیاس‌های سنجش آن‌ها را سنجیدیم. جداولی که در زیر به‌ آن‌ها اشاره می‌شود چنین بیان می‌کنند که مقیاس‌های استفاده شده موارد مناسبی برای سنجش متغیرهای تحقیق هستند. شایان ذکر است که بر طبق جورسکونگ و سوربوم[62]، Chi-Square/df<3، RMSEA<0.1، GFI و AGFI>0.9 نشان دهنده‌ی مناسب بودن مقیاس‌های استفاده شده است.
جدول 3-2- نکویی برازش مدل هوش معنوی
اندازه شاخص
نکویی برازش
8735/2
Chi-Square/df
0.000
P-value
0.082
Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA)
0.94
Goodness of Fit Index (GFI)
0.92
Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI)

جدول 3-3- نکویی برازش مدل رضایت شغلی
اندازه شاخص
نکویی برازش
7132/2
Chi-Square/df
0.000
P-value
0.077
Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA)
0.91
Goodness of Fit Index (GFI)
0.90
Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI)

جدول 3-4- نکویی برازش مدل تعهد سازمانی
اندازه شاخص
نکویی برازش
7116/2
Chi-Square/df
0.000
P-value
0.072
Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA)
0.95
Goodness of Fit Index (GFI)
0.92
Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI)

نتایج تفضیلی مدل‌های اندازه‌گیری در فصل چهارم آورده شده است.
3-6- روش‌های تجزیه و تحلیل اطلاعات
آمار توصیفی به مجموعه روش‌هایی اطلاق میشود که برای جمعآوری، خلاصه کردن، طبقهبندی و توصیف حقایق عددی به‌کار میرود. در واقع این آمار، دادهها و اطلاعات پژوهش را توصیف میکند و طرح یا الگویی کلی از دادهها برای استفاده سریع و بهتر از آن‌ها به دست میدهد. به عبارت دیگر با آمار توصیفی حجم عظیمی از داده‌های خام را می‌توان تلخیص کرد به طوری که بتوان با نگاهی اجمالی به آن اطلاعاتی کلی را استخراج نمود.
نقش آمار توصیفی در واقع، جمع‌آوری، خلاصه کردن و توصیف اطلاعات کمی به دست‌آمده از نمونه‌ها یا جامعه‌ها است. اما محقق معمولا کار خود را با توصیف اطلاعات پایان نمی‌دهد، بلکه سعی می‌کند آنچه را که از بررسی گروه نمونه به دست آورده است به گروه‌های مشابه بزرگتر تعمیم دهد. تئوری‌های روان‌شناسی از طریق تعمیم نتایج یک یا چند مطالعه به آنچه که ممکن است در مورد کل افراد جامعه صادق باشد به وجود می‌آیند. از طرف دیگر در اغلب موارد مطالعه تمام اعضای یک جامعه ناممکن است. از این‌رو محقق به شیوه‌هایی احتیاج دارد که بتواند با استفاده از آن‌ها نتایج به دست‌آمده از مطالعه‌ی گروه‌های کوچک را به گروه‌های بزرگتر تعمیم دهد. به شیوه‌هایی که از طریق آنها ویژگی‌های گروه‌های بزرگ براساس اندازه‌گیری همان ویژگی‌ها در گروه‌های کوچک استنباط می‌شود، آمار استنباطی گفته می‌شود.
در این پژوهش از دو روش آمار توصیفی برای تحلیل اطلاعات جمعیت شناختی و آمار استنباطی برای آزمون فرضیات استفاده شده است.
3-6-1- آزمون میانگین یک جامعه آماری
در خصوص سنجش مطلوبیت شاخص‏ها دو دیدگاه وجود دارد. در دیدگاه اول گویههای کیفی(مقیاس ترتیبی) در نظر گرفته میشوند و از طریق آزمون دو جمله‌ای مورد ارزیابی قرار میگیرند. اما در دیدگاه دوم، گویههای کمی(مقیاس فاصلهای) در نظر گرفته میشوند. پس؛ محاسبهی میانگین و انحراف معیار مع
نادار میشود. در دیدگاه دوم از آزمون میانگین استفاده میشود. در این آزمون میانگین جامعه در سطح خطای ? مورد بررسی قرار می‌گیرد[20]. در این آزمون مطلوبیت بیشتر بودن میانگین از 3 (مقدار متوسط) می‌باشد که برای اجرای آزمون از نرم‌افزار SPSS 18 استفاده شده است. در تحقیق حاضر جهت سنجش متغیرهای اصلی هوش معنوی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی از آزمون میانگین استفاده کرده‌ایم. این آزمون تعیین می‌کند که هر یک از ابعاد و شاخص‌های متغیرهای تحقیق در چه وضعیتی قرار دارند و براین اساس می‌توان پیشنهادهایی را برای بهبود این ابعاد در شعب بانک ملی استان مازندارن ارائه داد.
3-6-2- ضریب همبستگی
ضریب همبستگی، شدت و نوع رابطه‌ی(مستقیم یا معکوس) بین دو متغیر را نشان می‌دهد. از آنجا که داده‌های تحقیق، از نوع کمی هستند، از ضریب همبستگی پیرسون برای آزمون ارتباط بین آنها استفاده شده است. فرمول ضریب همبستگی پیرسون در رابطه زیر نشان داده شده است.
در این رابطه:
:Xمتغیر مستقل
:Y متغیر وابسته
:N حجم نمونه
می‌باشند.
در تحقیق حاضر برای بررسی رابطه بین ابعاد متغیرهای تحقیق از آزمون همبستگی استفاده شده است.
3-6-3- مدل سازی معادلات ساختاری
مدل معادلات ساختاری یک رویکرد آماری جامع برای آزمون فرضیه‌هایی درباره‌ی روابط بین متغیرهای مشاهده شده24 و متغیرهای مکنون25 می‌باشد. از طریق این رویکرد می‌توانیم قابل قبول بودن مدلهای نظری را در جامعه‌‌های خاص با به‎کارگیری داده‌های همبستگی، غیرآزمایشی و آزمایشی آزمون نمود.
این روش، فن مدلسازی آماری است که فنون دیگری مثل رگرسیون چند متغیره، تجزیه و تحلیل عاملی، تجزیه و تحلیل مسیر را در برمیگیرد و تمرکز اصلی آن بر روی متغیرهای پنهان است که توسط شاخص‌های اندازهپذیر و متغیرهای آشکار تعریف میشوند. با به‎کارگیری این روش میتوان روابط علت و معلولی میان متغیرهایی که بهطور مستقیم قابل مشاهده نیستند، را با توجه به خطاها استنتاج نموده و میزان همبستگی و شدت اثرگذاری هر یک را بر دیگری مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. این نوع مدلسازی شاید تجزیه و تحلیل مسیری است که از آن تخمینهای پارامتری روابط مستقیم میان متغیرها را تأمین میکند. در این روش مانند رگرسیون، کمی سازی روابط میان متغیرهای مستقل و وابسته صورت میگیرد. البته برخلاف پارامترهای رگرسیونی که همبستگیهای تجربی را نشان میدهند، پارامترهای ساختاری همبستگی های علّی را بیان میکنند[21].
فرآیند تجزیه و تحلیل ساختارهای کوواریانسی (مدلیابی معادلات ساختاری) شامل گامهای زیر است:
بیان مدل (1-ساخت یک مدل ساختاری فرضی، 2-ساخت ماتریس واریانس مشاهده شده برای متغیرهای مکنون، 3-ارزیابی حالت تعیین26 مدل)؛
تخمین مدل (1-جمعآوری دادهها، 2-ساخت ماتریس واریانس-کوواریانس متغیرهای اندازهگیری شده، 3-ایجاد یک مجموعه از ماتریسها برای برنامه لیزرل و اجرای آن، 4-ارزیابی تناسب27 یا برازش مدل)؛
اصلاح مدل؛
آزمون فرضیه؛
تفسیر مدل؛
ابلاغ یا نوشتن گزارش پژوهشی (به شکل نمودار مسیر).
فرضیه‌ی مورد بررسی در یک مدل معادلات ساختاری، یک ساختار علٌی خاص بین مجموعهای از سازه‎های غیرقابل مشاهده است. این سازهها از طریق مجموعهای از متغیرهای مشاهدهگر(نشانگر یا قابل مشاهده) اندازهگیری میشود. یک مدل معادلات ساختاری کامل از دو مؤلفه تشکیل شده است: الف)ساختاری که ساختار علٌی خاصی را بین متغیرهای مکنون مفروض میدارد، و ب)یک مدل اندازهگیری که روابطی را بین متغیرهای مکنون و مشاهدهگر تعریف میکند.
متغیرهای مکنون در مدل معادلات ساختاری به دو دستهی برونزا28 و درونزا29 تقسیم میشود. متغیرهای برونزا متغیرهایی است که علت تغییرات آنها در مدل منظور نشده و خارج از مدل است. متغیرهای درونزا نیز متغیرهایی هستند که تغییرات آنها توسط متغیرهای موجود در مدل پیش‎بینی شده است[12].
در ارزیابی مدل از پنج آزمون ?2، نسبت کای دو بر درجه آزادی (?2/df)، مقدار میانگین مجذور خطاها (RMSEA)، تناسب برازش30 (GFI) و تناسب برازش تعدیل یافته آن 31 (AGFI) استفاده می‎شود. آزمون ?2 به واقع شاخص بدی برازش است و هر چه ارزش‌های آن کوچکتر باشد نشان می‎دهد مدل تناسب بهتری دارد. از این شاخص اغلب به عنوان شاخص موفقیت نام برده میشود. این شاخص به سادگی نشان میدهد که آیا بیان مدل ساختار روابط میان متغیرهای مشاهده شده را توصیف میکند یا خیر. هر چه ?2 کوچکتر باشد بهتر است.
فرضیات آماری:
H0 : مدل تبیین شده، ساختار روابط میان متغیرهای مدل را توصیف نمیکند
H1: مدل تبیین شده، ساختار روابط میان متغیرهای مدل را توصیف میکند
این شاخص معمولا نسبت به اندازه نمونه حساس است، چون ممکن است یک مدل در اندازه کم تناسب داشته باشد، ولی در نمونه زیاد برازش نداشته باشد؛ برخی از پژوهشگران نسبت کای دو بر درجه آزادی (?2/df) را به عنوان شاخصی جایگزین استفاده میکنند، اما این شاخص نیز از محدودیت مشابه رنج میبرد و مقدار مجاز آن 3 میباشد. مقدار میانگین مجذور خطاها (RMSEA)، نیز هرچه کمتر باشد بهتر است؛ زیرا این آزمون همانگونه که از نامش پیداست این معیار برای میانگین اختلاف بین دادههای مشاهده شده و دادههای مدل است. مقدار مجاز این شاخص کمتر از 1/0 میباشد و مقدار کوچکتر از 08/0 نشان دهنده‌ی برازش عالی مدل است. البته مقدار 08/0 تا 1/0 برای این شاخص نیز نشان دهنده‌ی برازش متوسط مدل می‌باشد[17].
اعداد معناداری مدل نیز میبایست بیشتر
از 1.96 (یا کمتر از 1.96-) باشد[17]. در این پژوهش از نرم افزار LISREL 8.5 برای بررسی رابطه‌ی علٌی میان متغیرها در روش مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شده است.
3-6-4- تجزیه و تحلیل واریانس فریدمن
این آزمون هنگامی به کار می‌رود که داده‌های آماری حداقل ترتیبی باشند و بتوان با مفهوم ترتیبی آنها را در رده‌بندی دو طرفه مرتب نمود.
به کمک این آزمون می‌توان متغیرهای موجود در تحقیق را رتبه‌بندی نمود[13].
آماره آزمون فریدمن به شرح زیر تعریف می‌شود.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه رایگان دربارهlanguage، learning، techniques، knowledge

که در آن:
n: تعداد موارد یا پاسخ دهندگان
K: تعداد متغیرهایی که رتبه‌بندی می‌گردند
R: حاصل جمع رتبه‌های داده شده به متغیرها از سوی پاسخ دهندگان
در تحقیق حاضر نیز برای رتبه بندی ابعاد مرتبط با هر یک از متغیرهای هوش معنوی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی از آزمون فریدمن استفاده شده است.
3-7- جمع‌بندی و خلاصه فصل سوم
در این فصل به بررسی روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش پرداخته شد. در ابتدا روش جمع‌آوری داده‌ها مورد بررسی قرار گرفت. سپس به پایایی و روایی پرسش‌نامه‌های مورد استفاده پرداخته شد. برای بررسی پایایی پرسش‌نامه‌ها از آلفای کرونباخ استفاده شد که مقادیر بالای 0.7 نشان دهنده پایایی مناسب پرسش‌نامه‌ها است. همچنین، در تعیین روایی از روایی محتوا و سازه استفاده شد که نتایج حاکی از روایی مناسب پرسش‌نامه‌ها است. سپس، جامعه آماری تحقیق، نحوه برآورد حجم نمونه و نحوه‌ی نمونه‌گیری پرداخته شد و در انتها نیز روشهای آماری آزمون فرضیه‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. در پژوهش حاضر، برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های استاندارد و برای تنظیم ادبیات تحقیق از منابع کتابخانه‌ای استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر را کارکنان بانک ملی استان مازندران تشکیل می‌دهد. این بانک در استان مازندران دارای 1834 کارمند شامل 1728 نفر مرد و 106 نفر زن می‌باشد. بعد از توزیع 550 پرسش‌نامه در بین کارکنان، تعداد 323 پرسش‌نامه قابل استفاده تشخیص داده شد.

فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده‌ها

4-1- مقدمه
تجزیه و تحلیل داده‌ها به منظور بررسی صحت و سقم فرضیات برای هر نوع تحقیق از اهمیت خاصی برخوردار است. امروزه در بیشتر مطالعاتی که متکی بر اطلاعات جمع‌آوری شده از موضوع مورد تحقیق می‌باشد، تجزیه و تحلیل اطلاعات از اصلی‌ترین و مهم‌ترین بخش‌های تحقیق محسوب می‌شود. داده‌های خام با استفاده از فنون آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته، پس از پردازش به شکل اطلاعات در اختیار استفاده کنندگان قرار می‌گیرند.
به منظور تجزیه و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده ابتدا آمار توصیفی متغیرهای جمعیت شناختی تحقیق شامل جنسیت، سن و میزان تحصیلات ارائه می‌شود، سپس آمار تحلیلی مطرح می‌گردد.
در این فصل به منظور پاسخگویی به سوالات تحقیق و بررسی فرضیات تحقیق از آزمون‌های آماری میانگین یک جامعه32، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تاییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده گردیده است. داده‌های موردنظر با استفاده از ابزار پرسش‌نامه و از طریق نمونه‌ای 323 تایی گردآوری شده مبنای تجزیه و تحلیل قرار گرفته و بر این اساس به سوالات تحقیق پاسخ داده می‌شود. جهت تحلیل داده‌ها نیز از نرم افزار آماری SPSS 18.0 وLISREL 8.5 استفاده می‌شود.
4-2- آمار توصیفی
در


دیدگاهتان را بنویسید