دانلود پایان نامه

 پایان نامه سایت ارشدها - رشته جغرافی-جغرافیا

عنوان کامل پایان نامه :

 اقتصاد مقاومتی از دیدگاه قرآن و سنت

قسمتی از متن پایان نامه :

2-2.  نظارت و کنترل فعالیّت های اقتصادی

از راهکارهای مهم اقتصاد مقاومتی در شکل‌دهی اقتصاد سالم و شکوفا، نظارت و کنترل بر اقتصاد و کارهای تولیدی است. نظارت بر تولید از سوی دستگاه‌های ناظر، افزون بر آنکه اثر فراوانی در هم‏سو کردن فعالیّت‌های اقتصادی وکارهای تولیدی با اولویت‌ها ونیازهای جامعه دارد ومانع ازسوءاستفاده تولیدکنندگان ازکارهای تولیدی خود می‌شود، درحفظ و ارتقای کیفیّت و کنترل قیمت‌ها نیز مؤثّر است.

نظارت یکی از ارکان حیاتی در ساختارهای حکومتی است. استیفن رابینز، نظارت را این گونه تعریف می کند: «فرآیند تحت نظر قرار دادن فعالیّت ها، به منظور حصول اطمینان از این که آنها همان گونه که برنامه ریزی شده اند، انجام می پذیرد. … »[1]

براساس این تعریف، نظارت و کنترل، فرآیندی است که بایدها را با هست ها، مطلوب ها را با موجودها و پیش بینی ها را با عملکردها مقایسه می کند.[2] ضرورت چنین کاری انکارناپذیر است. با این کار، کارگزاران هرجامعه یا سازمانی، به روند انجام کارها اشراف پیدا می کنند و از وقوع هرگونه انحراف درمسیر پی گیری اهداف باخبر می شوند و درکوتاه ترین زمان، به اصلاح آن می پردازند. درآموزه های اسلامی، از جمله مسئولیّت هایی که برای رهبران جامعه ذکر شده، نظارت کامل بر روند کارهاست تا اطمینان بیابند، همه فعالیّت ها درچارچوب احکام و مقرّرات اسلامی، برای تحقّق هدف های معیّن درمجموعه نظام های اجتماعی اسلام، درحال انجام است.

از امام باقر7روایت شده است که سیره امام علی7این گونه بود که: « هرروز صبح به تک تک بازارهای کوفه سر می زد، درحالی که تازیانه ای به همراه داشت. درهر بازاری می ایستاد و با صدای بلند ندا می داد: ای تجارت کنندگان! پیش از هرداد و ستدی، ازخداوند خیر و نیکی بطلبید و با آسان گیری در معامله، از خداوند برکت مسألت کنید. با خریداران تقرّب داشته باشید (گران نفروشید که آنها از شما فاصله بگیرند) و خود را به زینت بردباری آراسته سازید. از دروغ گفتن و سوگند کذب یاد کردن بپرهیزید. از ستم کناره گیری و با مظلومان و درماندگان به انصاف رفتار کنید و به رباخواری نزدیک نشوید. پیمانه و ترازو را دقیق و کامل بگیرید و از اموال مردم چیزی را کم نگذارید و در زمین فساد نکنید… .»[3]

به کارگزاران خود نیز دستور می داد برای نظارت و بازرسی کارها، مأمورانی را گسیل دارند. برای مثال، به مالک اشتر سفارش می کند:« ثُمَّ تَفَقّدْ اَعْمالَهُمْ وَ ابعثْ العُیُونَ مِنْ اَهْلِ الصِّدْقِ وَ الوَفاءِ عَلَیْهِمْ[4]؛ سپس با فرستادن مأموران راست گو و با وفا، کارهای آنان را زیر نظر داشته باش.»

امیرمؤمنان، علی7،درباره نظارت برعملکرد کارگزارانش و چگونگی روند کارها، دقت بسیاری داشت، به گونه ای که کوچک ترین عملکرد ها از دید او پنهان نمی ماند. اگر عثمان بن حنیف، کارگزار حضرت، در بصره در مهمانی اشرافی شرکت می کند، خبردار می شود و در نامه ای او را توبیخ می کند که:« گمان نمی کردم تو مهمانی افرادی را بپذیری که نیازمندانشان از آن سفره رانده و ثروتمندانشان، دعوت     شده اند… .»[5]

دولت اسلامی باید بر فعالیّت های اقتصادی نظارت داشته باشد تا کارها به گونه ای شایسته و در           چارچوب مقرّرات اسلامی، در همه این عرصه ها جریان یابد و در صورت بروز هرگونه نابسامانی یا تخلّف با دخالت دولت، کارها به روال سالم خود برگردد تا مراحل سرمایه گذاری و کار وتولید و توزیع، به شیوه ای که با هدف های نظام اقتصادی هم خوانی کامل داشته باشد، با جدّیّت تمام انجام گیرد.

مورد دیگر، نظارت بر مالکیّت است. دولت باید به همه شکل های مالکیّت نظارت داشته باشد تا مشخّص شود، زمین هایی که با حیازت به تملک افراد در آمده است یا از جمله انفال به شمار می آید، به خوبی اداره می شوند و در بهره برداری از آنها و در احیا و آبادسازی آن و مسئولیّت هایی که در قبالش بر عهده اداره کنندگان است، کوتاهی نمی شود.

از امام علی7در این باره روایت شده است:« هرکس از مسلمانان زمین مواتی را احیا کند و آن را آباد نگه دارد و خراج آن را به امام از اهل بیت بپردازد، هر چه از آن سود می برد، مال اوست و اگر زمین را رها کند یا به اهل آن آسیب برساند و مردی از مسلمین آن را پس از او بگیرد و آبادش سازد و در احیای آن بکوشد، به آن سزاوارتر از کسی است که آن را رها کرده است و باید خراج آن را به امام بپردازد.»[6]

2-3.  مبارزه با فساد اداری

از راهکارهای مهم و اساسی در اقتصاد مقاومتی مبارزه با فساد اداری است.  مبارزه با فساد، بسیار لازم و ضروری است و درصورت بی توجّهی به این مسئله، روزبه روز بر عمق و دامنه آن افزوده می شود.

بنابراین، مبارزه با هرگونه فساد از جمله فساد اداری، به برنامه ریزی و راهکارهای مناسبی نیاز دارد. که عبارت است از:

2-3-1. احیا وتقویت فرهنگ دینی و ارزش های اخلاقی

یکی از راه های جلوگیری از به وجود آمدن فساد وگسترش آن درجوامع و سازمان ها را می توان، احیای فرهنگ دینی درجامعه و تقویّت ارزش های اخلاقی در میان مردم و کارگزاران حکومتی برشمرد. تقویّت باورها و اعتقادات دینی و گسترش و تعمیق ارزش های معنوی و اخلاقی نیز می تواند نقش  تعیین کننده ای در ارتقای سلامت اداری ایفا کرده و زمینه و بستر مناسب برای پیشگیری از فساد اداری را فراهم آورد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   بررسی واژه حکمت در لغت واصطلاح وتفاوت آن با قبل-پایان نامه ارشد

ایمان به خدا و باور به ارزش های والای دینی، و پایبندی به قوانین و مقرّرات دین، مسیر زندگی انسان را تغییر داده و او را در راه صحیح ومنطقی قرار می دهد و ارتکاب انواع مفاسد مصون می دارد.[7]

بنابراین، تأثیرایمان و باورهای دینی در پیشگیری و مبارزه با فساد اداری، تأثیر بسیار شگرف است و هر قدر این ایمان و باور، قویتر و عمیق تر باشد، مصونیت انسان درآلوده شدن به مفاسد و آلودگی ها به ویژه مفاسد اداری نیز بیشتر خواهد بود. حضرت علی7 همواره در تقویت بنیان های اعتقادی و اخلاقی کارگزاران خویش تلاش می کردند.

برای مثال می توان به نامه های حضرت علی7به کارگزاران خویش اشاره کرد..« أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّکَ مِمَّنْ‏ أَسْتَظْهِرُ بِهِ عَلَى إِقَامَهِ الدِّینِ وَ أَقْمَعُ بِهِ نَخْوَهَ الْأَثِیمِ وَ أَسُدُّ بِهِ لَهَاهَ الثَّغْرِ الْمَخُوفِ فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ عَلَى مَا أَهَمَّکَ وَ اخْلِطِ الشِّدَّهَ بِضِغْثٍ مِنَ اللِّینِ وَ ارْفُقْ مَا کَانَ الرِّفْقُ أَرْفَقَ وَ اعْتَزِمْ بِالشِّدَّهِ حِینَ لَا یُغْنِی عَنْکَ إِلَّا الشِّدَّهُ وَ اخْفِضْ لِلرَّعِیَّهِ جَنَاحَکَ وَ أَلِنْ لَهُمْ جَانِبَکَ وَ آسِ بَیْنَهُمْ فِی اللَّحْظَهِ وَ النَّظْرَهِ وَ الْإِشَارَهِ وَ التَّحِیَّهِ حَتَّى لَا یَطْمَعَ الْعُظَمَاءُ فِی حَیْفِکَ وَ لَا یَیْأَسَ الضُّعَفَاءُ مِنْ عَدْلِکَ وَ السَّلَامُ؛[8] اما بعد، تو از کسانی هستی که من برای به پاداشتنِ دین ازآنهاکمک می گیرم و سرکشی و خودستایی گناهکاران را به وسیله آنان درهم می کوبم، و مرزهایی را که درمعرض خطر قرار دارد وبه وسیله آنها حفظ می کنم؛ بنابراین تو در مورد آنچه برایت مهم است از خدا کمک بگیر و سخت گیری رابا کمی نرمش بیامیز درآنجا که مدارا کردن بهتر است مدارا کن، اماآنجا که جزء با شدت عمل کار به پیش نمی رود، شدت را به کار بند. در برابر مردم فروتن باش و با        چهره گشاده با آنان رو به رو شو و نرم خویی نسبت به آنان را نصب العین خود قرار ده. و در نگاه با گوشه چشم یاخیره شدن درآنها و نیز در اشاره کردن به آنها و تحیت و سلام دادن به آنها، میان آنان مساوات را رعایت کن؛ تابزرگان و زورمندان در تبعیض و ستم تو طمع نورزند و ضعیفان و ناتوانان از عدالت تو مأیوس نگردند؛ والسّلام. »

2-3-2. نظارت وکنترل دقیق، جامع و قوی

در صورت وجود نظارت وکنترل دقیق، جامع و قوی، بسیاری از بسترها و زمینه های ایجاد و گسترش مفاسد مختلف اداری از جمله رشوه، اختلاس، رانت خواری و استفاده نابجا از موقعیّت سازمانی، از بین می رود و میزان سلامت و رشد نظام اداری افزایش می یابد.

امیرمؤمنان علی7در قسمتی از نامه خویش به مالک، ضرورت نظارت و کنترل بر عملکرد کارکنان نظام اداری در حکومت اسلامی را مورد تأکید قرار داده است.«ثُمَ‏ تَفَقَّدْ أَعْمَالَهُمْ‏ وَ ابْعَثِ الْعُیُونَ مِنْ أَهْلِ الصِّدْقِ وَ الْوَفَاءِ عَلَیْهِمْ فَإِنَّ تَعَاهُدَکَ فِی السِّرِّ لِأُمُورِهِمْ حَدْوَهٌ لَهُمْ عَلَى اسْتِعْمَالِ الْأَمَانَهِ وَ الرِّفْقِ بِالرَّعِیَّه[9]؛ پس با فرستادن مأموران مخفی راستگو و باوفا، کارهای آنان را زیر نظر بگیر؛ زیرا بازرسی مداوم پنهانی، سبب می شود آنها به امانتداری و مدارابا مردم، ترغیب شوند.»

2-3-3. پاکسازی نظام اداری از افراد فاسد

پاکسازی نظام اداری از وجود کارکنان و مدیران فاسد و ناسالم و برکناری کارکنان و مدیران خائن و مبتلا به فساد از جمله راهکارهای مبارزه با مفاسد اداری است. این گونه افراد علاوه بر اینکه خود مبتلا به فساد بوده وسلامت نظام اداری را با مخاطره مواجه می کنند، زمینه را برای ابتلای کارکنان دیگر به فساد نیز فراهم می آورند و دیگران را نیز به ارتکاب مفاسد اداری مثل رشوه، اختلاس، کم کاری و … تشویق می کنند.

[1] – سید نژاد، سید صادق و سید رضی سید نژاد. پیشین. ص272.

[2] – پیروز، علی آقا. مدیریت در اسلام. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه: ششم: 1388، ص267.

[3] – مجلسی، محمد باقر. پیشین، ج41. ص104.

[4] – نهج‌البلاغه، نامه53.

[5] – نهج‌البلاغه،  نامه45.

[6] – حرّعاملی، محمد بن حسن. پیشین، ج2. ص143.

[7] – خدمتی، ابوطالب. مبارزه با فساد اداری با رویکرد اسلامی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1393، ص174.

[8]– مجلسی، محمد باقر. پیشین، ج33. ص482.

[9]–  مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى. پیشین ، ج‏33 . ص606.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سؤالات تحقیق

الف) سؤالات اصلی:

جایگاه اقتصاد مقاومتی از دیدگاه قرآن و سنت چیست؟

ب) سؤالات فرعی:

  • راهکارهای اجرایی اقتصاد مقاومتی از دیدگاه قرآن وسنت کدامند؟
  • در قرآن و روایات برای اقتصاد مقاومتی چه آثاری بیان شده است؟
  • موانع اقتصاد مقاومتی ازدیدگاه قرآن و سنت کدامند؟

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک زیر

لینک متن کامل پایان نامه رشته جغرافیا با عنوان : اقتصاد مقاومتی از دیدگاه قرآن و سنت  با فرمت ورد

دسته‌ها: دسته‌بندی نشده