رو یکی از ابزارهای با اهمیت مدیریت ریسک اعتباری است .(Morton Glant2, 2004)
۲-۷-۸- سهمیه بندی اعتباری
راه دیگر موفقیت مدیران مالی در راستای مقابله با خطر رفتاری و امثال آن سهمیه بندی اعتبار است ؛ سهمیه بندی اعتبار به دو صورت است :
۱-وام دهنده از اعطای میزان وام حتی در شرایطی که وام گیرنده می خواهد که نرخ بهره بالاتری بپردازد پرهیز می کند .
۲-نهاد مالی علاقه مند به اعطای وام است اما محدودیت های اندازه وام به گونه ای است که کمتر از میزان درخواستی وام گیرنده به او وام اعطا می شود .
۳-علت این که با وجود پتانسیل بالا جهت پرداخت نرخ بهره بیشتر ، بانک حاضر به اعطای وام نیست‌، آن است که افراد و شرکت ها برای پر مخاطره ترین طرح ها حاضر به پرداخت نرخ بهره بالاتری هستند . چون در صورت موفقیت در این کسب و کار پر مخاطره ، وام گیرنده بسیار ثروتمند خواهد شد ؛ اما در هر صورت سرمایه گذاری های این چنینی برای نهاد های مالی بسیار پر مخاطره است ؛ زیرا اگر سرمایه گذار موفق نشود وام نهاد مالی نیز پرداخت نخواهد شد . لذا نرخ بهره بالاتر تنها ممکن است شدت انتخاب اشتباه و احتمال اعطای وام به مشتری با ریسک اعتباری بد را افزایش دهد . بنابراین نهادهای مالی به دنبال اعطای وام با نرخ بهره بالا نیستند ؛ بلکه بیشتر نوع دوم سهمیه‌بندی اعتبار را انتخاب و به دنبال پرهیز از خطر رفتاری هستند .Hubbard,( Douglus2009)بدین ترتیب نهادهای مالی به وام گیرندگان وام اعطا می کند ؛ اما کمتر از میزانی که آنها می خواهند ؛ البته بدیهی است رعایت چنین سهمیه بندی ضرورت دارد ؛ زیرا در صورت اعطای وام بیشتر ، احتمال خطر رفتاری نیز افزایش می یابد . بیشتر وام گیرندگان در صورتی که میزان وام آنها کمتر باشد آنها را سریعتر بازپرداخت میکنند تا وضعیت اعتباری خود را برای آینده خدشه دار نکنند . و از این روی است که نهادهای مالی اعتبارات کمتر از آنچه وام گیرندگان به دنبال آن هستند ، به آنها اعطا می نمایند. (Morton Glantz 2004 )
۸-۲ مطالبات معوق
اگر مجموعه عملیات بانکی را در یک تقسیم بندی کلی و ساختاری به دو بخش”جذب منابع “و “اعطای تسهیلات” تقسیم نمائیم آن گاه می توان اذعان نمود که موفقیت و بهروری مستلزم طراحی و اجرای یک سیستم مناسب اعطای تسهیلات و راه کارهای عملی و روشی برای وصول تسهیلات پرداخت شده در کنار جذب منبع مردم خواهد بود چنان چه اهمیت و حساسیت اعطای اصولی تسهیلات و وصول به موقع اقساط آن را بپذیریم آنگاه برای کسب اطمینان از صحت روش های اجرایی آن به ناچار باید به شیوه ها و اقداماتی بیاندیشیم که با استقرار آن ها ضریب صحت و
کارایی سیستم هر چه بیشتر افزوده و تامین گردد به همین دلیل پرداختن به وصول مطالبات معوق و سعی در کاهش و جلوگیری از ایجاد مطالبات جدید می تواند به بانک ها در مسیر هدایت و اداره منابع و مصارف یاری رسانده و به تعداد قابل توجهی از آثار زیان بار مطالبات معوق بکاهد.
جدول ۱-۱منابع و مصارف بانک صادرات منتهی به تاریخ فروردین ۹۳
مانده صندوق
(شعبه+خود پرداز)
کل منابع ریالی خصوصی
کل مصارف ریالی خصوصی
مطالبات ریالی
خصوصی
۹۲۶/۲۱۰/۹۵۱/۶۶۳/۵
۳۴۴/۵۰۱/۰۸۰/۳۱۸/۴۰۸
۶۴۳/۸۸۶/۸۴۱/۷۸۳/۳۱۸
۲۷۷/۱۹۲/۰۰۰/۹۲۲/۳۵
نوع
مبلغ
درصد سهام از کل
نوع
مبلغ
درصد سهام از کل
جاری
۳۱۸/۴۷۶/۰۵۰/۴۸۲/۶۸
۱۶.۷۷
کشاورزی
۹۰۹/۹۵۷/۶۳۹/۰۳۶/۳۴
۱۰.۶۸
پس انداز
۰۶۸/۶۳۱/۸۲۹/۵۳۴/۴۱
۱۰.۱۷
صنعت ومعدن
۰۹۴/۷۸۴/۸۳۵/۱۱۲/۶۷
۲۱.۰۵
کوتاه مدت
۹۱۲/۶۷۴/۶۸۶/۰۷۴/۱۵۰
۳۶.۷۵
خدمات و بازرگانی
۴۰۴/۶۳۵/۷۷۳/۹۳۰/۹۷
۳۰.۷۲
بلند مدت
۲۳۷/۳۱۷/۹۸۳/۲۳۹/۱۳۶
۳۳.۳۷
صادرات
۵۲۶/۱۲۰/۰۱۴/۴۰۸/۱
۰.۴۴
جمع چهار سپرده
۵۳۵/۰۹۹/۵۵۰/۳۳۱/۳۹۶
۹۷.۰۶
ساختمان
۰۲۰/۷۶۶/۰۱۹/۳۹۱/۲
۰.۷۵
سایر دیداری
۴۷۸/۲۰۲/۰۷۴/۲۶۰/۶
۱.۵۳
مسکن
۶۶۴/۰۲۸/۳۰۹/۰۲۴/۵۵
۱۷۰۲۶
سایر سپرده ها
۲۸۶/۱۹۹/۴۵۶/۷۲۹/۵
۱.۴۰
استمهالی وادغامی وسپهری
۷۴۰/۰۷۹/۴۶۹/۵۱
۰.۰۲
جمع کل منابع مالی
۳۴۴/۵۰۱/۰۸۰/۳۱۸/۴۰۸
۱۰۰
جمع کل مصارف مالی
۱۰۰
ارزی
۷۲۶/۵۴۲/۲۰۹/۲۶۴/۸
ارزی
دولتی
دولتی
۹-۲-عوامل موثر بر پیدایش مطالبات سررسید گذشته و معوق
عوامل به وجود آورنده مطالبات معوق را به طور عمده می توان به دو دسته عوامل درون سازمانی و عوامل برون سازمانی تفکیک نمود(جعفر برادری ۱۳۸۹)
۱-۹-۲-عوامل درون سازمانی:
عواملی هستند که ناشی از محیط داخلی سازمان بوده و به تصمیم گیری های مدیریت و نحوه عملکرد کارکنان بستگی دارد این گروه عوامل تا حدودی قابل کنترل بوده و می توان اثرات آن را شناسایی و به موقع اقدام نمود.اگر چه به ظاهر این عوامل را باید در محیط داخلی سازمان جستجو نمود اما به دلایل گوناگون این عوامل نیز تحت تاثیر مستقیم یا غیر مستقیم بعضی عوامل خارجی از سازمان مانند وضعیت اقتصادی کشور،عوامل فرهنگی جامعه،روابط حاکم بر کارکنان و مشتریان و … قرار گرفته و ساختار آنها را تغییر می دهد از جمله عوامل درون سازمانی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
۱-ضعف کیفی فرآیند و مراحل بررسی تسهیلات اعطایی
۲-عدم دقت لازم در خصوص وضعیت مالی و اعتباری ضامن یا ضامنین
۳-کمبود نرخ خسارت تاخیر نسبت به هزینه تحصیل پول در بازار غیر رسمی
۴-عدم وجود سیستم هدف گذاری تعهدات بانک
۵-عدم وجود سیستم ارزیابی دقیق مشتریان خدمات تعهدی بانک
۶- عدم وجود مدیریت موثر بر اقلام دارایی ها
۷-کندی روند وصول مطالبات
۲-۹-۲-عوامل برون سازمانی:
این عوامل ناشی از محیط خارجی از بانک بوده و خارج از حیطه اختیارات آن می باشد و سیستم بانکی در مقابل آن اغلب حالت انفعالی دارد.تلاش بانک در این گونه موارد و در جهت رعایت حداکثر احتیاط در جهت مواجهه با موارد مختلف محیطی و اجتناب از وارد شدن ضرر و زیان به بانک،اصلاح و هماهنگ ساختن روش های اجرایی و سیاست های اعتبارات بانک با تغییرات محیطی و همچنین پیش بینی عوامل دخیل در مطالبات معوق با استفاده از روش های علمی اتخاذ تصمیم منطقی در شرایط اطمینان و عدم اطمینان می باشد.
از جمله عوامل تاثیر گذار که از حیطه ی اختیارات و کنترل مدیران سازمان خارج است.
می توان به موارد زیر اشاره نمود:
۱-تغییر و تحولات شرایط سیاسی،اقتصادی و …
الف- تغییر وضعیت بازارهای خرید و فروش به واسطه تغییرات پیش بینی نشده نرخ تورم.
ب-تغییر وضعیت بازارهای خرید و فروش به واسطه تغییر در روابط سیاسی بین کشورها.
ج- تغییرات شدید نرخ ارز.
۲-تغییر و تحولات در قوانین و مقررات
الف-آزاد سازی ورود برخی کالاها که به تولیدات داخلی لطمه وارد می نماید.
ب- افزایش تعرفه های گمرکی و یا ایجاد تغییرات در صادرات و واردات کالاها.
ج-تبصره های قوانین بودجه سنواتی و اجبار بانک ها به اعطاء تسهیلات تبصره ای و تکلیفی
۳-بروز حوادث غیر مترقبه
۴-عدم وجود سیستم اطلاعات یکپارچه
۵-فوت وام گیرنده و بروز مشکلات در زمینه انحصار وراثت
۱۰-۲-نحوه طبقه بندی مطالبات سررسید گذشته و مطالبات معوق در بانک صادرات
اداره کل سازمان و روش ها طی دستورالعملی نحوه طبقه بندیانواع مطالبات را به کلیه واحدها ابلاغ می نمید. بر این اساس شعب باید مطالبات را طبق دستورالعمل اجرایی مطالبات معوق معاملات در سر رسید معین شده از سر فصل تسهیلات خارج و به سر فصل مطالبات واریز نمایند.
خلاصه دستورالعمل طبقه بندی،پیگیری و وصول انواع مطالبات معوق به شرح زیر می باشد:
تعهدات معوق
طلب که متقابلا تعهدات معوق مشتری محسوب می گردد در لغت به معنی خواستن و معوق به معنای عقب افتاده و در عرف بانکداری مطالبات به خواسته های بانک از مشتریان بابت تسهیلات اعطایی و معاملات و خدمات انجام شده اطلاق می گردد.
مطالبات به شرح زیر طبقه بندی می گردند:
۱- مطالبات معوق قدیم
۲- مطالبات ناشی از تسهیلات اعطایی
۳- سایر مطالبات
۱- مطالبات معوق قدیم
مانده این حساب نشان دهنده کلیه دیون و تعهداتی است که بانک بر اساس ضوابط و قوانین نظام بانکی قدیم به متقاضیان اعطا نموده ولیکن تمام یا قسمتی از تعهدات مذکور به علت عدم بازپرداخت توسط گیرندگان آن ها معوق شده است. این مطالبات می تواند ناشی از وام ها و اعتبارات اعطایی و اعتبار در حساب جاری ،جاری بدهکار،بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی پرداخت شده،بدهکاران بابت ضمانتنامه های پرداخت شده،بروات نزولی،بروات خریداری ،بروات واخواست شده و … می باشد که می بایست در ذیل سر فصل مطالبات معوق قدیم حسب مورد نگهداری شوند. (دستور العمل اجرایی مطالبات معوق معاملات ۱۳۸۱:.۳)
۲- مطالبات ناشی از تسهیلات اعطایی
الف- مطالبات سررسید گذشته تسهیلات
مانده این حساب نشان دهنده کلیه دیون و تعهداتی است که تسهیلات مربوط به آن در چهار چوب ضوابط قانون عملیات بانکی بدون ربا به متقاضیان اعطا گردیده لیکن سر رسید تمام یا قسمتی از تعهدات به علت عدم ایفای آن ها توسط گیرندگان در مورد مقرر،منقضی شده است.
ب- مطالبات معوق تسهیلات
مانده این حساب نشان نشان دهنده کلیه دیون و تعهداتی است که تسهیلات مربوط به آن در چارچوب ضوابط قانون عملیات بانکی بدون ربا به متقاضیان اعطا گردیده است لیکن تمام یا قسمتی از آن ها به حیطه وصول در نیامده و لازم است بانک اقدامات اجرایی یا قانونی لازم در مورد وصول آن ها به عمل آورد.
۳- سایر مطالبات
سایر مطالبات عبارتند از بدهکاران بابت ضمانتنامه های پرداخت شده،اسناد و بروات واخواست شده،وجه التزام و هزینه های دیونی که طلب بانک می باشد ولی تمام یا قسمتی از آن ها وصول نشده است.
۱۱-۲- نحوه شناسایی زیانهای ناشی از مطالبات بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی ج.۱.۱
مرکزی ج.۱.۱بخشنامه شماره ۲۸۲۳، ۵/۱۲/۸۵
موسسات اعتباری موظفند به منظور جبران زیان یا خسارت احتمالی ناشی از عدم ایفای تعهدات مشتریان در رابطه با تسهیلات اعطایی آنان نسبت به احتساب ذخیره عمومی و اختصاصی و در چارچوب دستورالعمل طبقه بندی دارایی های خود به شرح زیر اقدام نمایند:
۱-۱۱-۲ذخیره عمومی
ذخیره عمومی در پایان سال مالی و یا در مقاطعی که صورت های مالی تهیه می شود محاسبه می گردد .نحوه ی محاسبه ی ذخیره عمومی مطالبات مشکوک الوصول متناسب با مطالبات مذکور بوده و می بایست حداقل ۵/۱ درصد کل اعتبارات اعطایی موسسات اعتباری بر اساس تعاریف مندرج در دستور العمل طبقه بندی دارایی های موسسات اعتباری(شامل معاملات قدیم،جاری،سر رسید گذشته، معوق،مشکوک الوصول) در پایان هر سال مالی بالغ گردد.
۲-۱۱-۲ذخیره اختصاصی
میزان ذخیره اختصاصی بر اساس دستورالعمل طبقه بندی دارائی های موسسات اعتباری به شرح زیر محاسبه می شود:
درصد
-مانده

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد دربارهبانک مرکزی، جریان تجاری، نیاز به شناخت، کوتاه مدت
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید